Kiến Tạo Quyền Lực Số: Tầm Nhìn Cầm Quyền Mới Của Đảng Tại Đại Hội XIV

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang định hình lại toàn bộ đời sống kinh tế – xã hội, tư duy cầm quyền cũng đòi hỏi những bước chuyển mình mạnh mẽ. Tại Việt Nam, sau giai đoạn đẩy mạnh “kiểm soát quyền lực” để chống tham nhũng, tiêu cực và đạt được những thành tựu lịch sử, một tầm nhìn mới đang được định hình cho Đại hội XIV: kiến tạo quyền lực số. Đây không chỉ là một thuật ngữ thời thượng, mà là một cuộc cách mạng trong tư duy lãnh đạo, hướng tới xây dựng một nhà nước kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân hiệu quả và đưa đất nước bứt phá trong kỷ nguyên số.

Sự chuyển dịch từ “kiểm soát” sang “kiến tạo” là một bước phát triển biện chứng, kế thừa những thành quả của công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng để nâng tầm quyền lực nhà nước. Thay vì chỉ tập trung vào việc phòng ngừa sai phạm, tư duy mới chủ động thiết kế một hệ thống quyền lực năng động, minh bạch và sáng tạo, lấy công nghệ làm nền tảng và người dân làm trung tâm. Đây chính là chìa khóa để giải phóng tiềm năng quốc gia, hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường, thịnh vượng đến năm 2045.

Mục lục

Từ “Kiểm Soát Quyền Lực” đến “Kiến Tạo Quyền Lực Số”: Một bước tiến biện chứng

Thành tựu và giới hạn của tư duy kiểm soát quyền lực

Kiến tạo quyền lực số là gì và vì sao lại quan trọng?

Đại hội XIV: Dấu mốc định hình Nhà nước kiến tạo trong kỷ nguyên số

Tái định vị mối quan hệ Đảng – Nhà nước – Nhân dân

Từ “Kiểm Soát Quyền Lực” đến “Kiến Tạo Quyền Lực Số”: Một bước tiến biện chứng

Trong tư tưởng Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quyền lực nhà nước luôn mang bản chất giai cấp, là công cụ để phục vụ nhân dân lao động. Giai đoạn vừa qua, đặc biệt từ Đại hội XII, Đảng ta đã tập trung cao độ vào nhiệm vụ kiểm soát quyền lực. Công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực dưới sự lãnh đạo của đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã trở thành một dấu ấn lịch sử, với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Hàng loạt đại án kinh tế lớn đã được xử lý nghiêm minh, nhiều cán bộ cấp cao sai phạm bị kỷ luật, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân và giữ vững ổn định chính trị.

Tuy nhiên, tư duy cầm quyền không thể dừng lại ở việc “phòng ngừa cái xấu”. Trong bối cảnh mới, khi đất nước cần những động lực đột phá để phát triển, việc chuyển sang “kiến tạo cái tốt” là một yêu cầu tất yếu. Kiến tạo quyền lực số không phủ nhận thành quả của kiểm soát quyền lực, mà là sự phát triển ở trình độ cao hơn. Nếu kiểm soát quyền lực là điều kiện cần để làm cho bộ máy trong sạch, thì kiến tạo quyền lực là điều kiện đủ để biến quyền lực đó thành nguồn năng lượng cho sự sáng tạo và phát triển. Đây là một quy luật phát triển biện chứng, kế thừa nền tảng vững chắc đã có để hướng tới những mục tiêu cao hơn.

Thành tựu và giới hạn của tư duy kiểm soát quyền lực

Không thể phủ nhận, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng đã mang lại những kết quả toàn diện, củng cố vị thế và uy tín của Đảng. Việc xử lý nghiêm các vụ án như Việt Á, FLC hay Vạn Thịnh Phát đã thu hồi hàng nghìn tỷ đồng cho nhà nước, đồng thời hoàn thiện nhiều cơ chế về kiểm soát tài sản, thu nhập và trách nhiệm nêu gương. Những nỗ lực này đã tạo ra một môi trường chính trị – xã hội lành mạnh, ổn định, là tiền đề quan trọng cho phát triển kinh tế.

Dù vậy, việc quá chú trọng vào kiểm soát và chế tài cũng bộc lộ một số hạn chế. Một bộ phận cán bộ hình thành tâm lý “an toàn hóa quyền lực”, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám đưa ra những quyết định đột phá. Tình trạng đùn đẩy, né tránh công việc đã được các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước chỉ ra, trở thành một rào cản kìm hãm sự năng động của cả hệ thống chính trị. Nếu quyền lực chỉ được dùng để “không sai” thay vì để “làm đúng, làm tốt”, đất nước sẽ có nguy cơ bỏ lỡ những cơ hội vàng trong cuộc cách mạng số và hội nhập toàn cầu.

Kiến tạo quyền lực số là gì và vì sao lại quan trọng?

Kiến tạo quyền lực số là việc chủ động thiết kế và vận hành hệ thống quyền lực nhà nước dựa trên các nền tảng công nghệ số như Dữ liệu lớn (Big Data), Trí tuệ nhân tạo (AI), và Blockchain. Mục tiêu không chỉ là quản lý, mà là kiến tạo một môi trường phát triển, nơi quyền lực được thực thi một cách minh bạch, hiệu quả, và phục vụ tốt nhất cho lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

Trong mô hình này, công nghệ số giúp minh bạch hóa các quyết sách, từ quy hoạch đất đai đến đấu thầu dự án, giảm thiểu không gian cho tham nhũng. AI có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu, dự báo các rủi ro chính sách và hỗ trợ ra quyết định. Các nền tảng chính phủ số cho phép người dân tương tác trực tiếp, tham gia giám sát và đóng góp ý kiến xây dựng chính sách. Quyền lực không còn là thứ “ban phát” từ trên xuống, mà là một cơ chế vận hành có sự tham gia, đồng sáng tạo của toàn xã hội. Điều này đặc biệt quan trọng để giải phóng sức sáng tạo, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Đại hội XIV: Dấu mốc định hình Nhà nước kiến tạo trong kỷ nguyên số

Đại hội XIV của Đảng được kỳ vọng sẽ là một dấu mốc lịch sử, chính thức đưa tư duy kiến tạo quyền lực số vào các văn kiện và định hướng chiến lược phát triển quốc gia. Đây là bước đi cần thiết để hiện thực hóa các mục tiêu lớn: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Để làm được điều đó, các văn kiện trình Đại hội XIV sẽ nhấn mạnh việc lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng then chốt. Thay vì tư duy quản lý hành chính cứng nhắc, nhà nước sẽ chuyển mình mạnh mẽ sang vai trò kiến tạo phát triển: xây dựng thể chế thuận lợi, gỡ bỏ rào cản, và tạo không gian cho các thành phần kinh tế phát huy tối đa tiềm năng. Quyền lực nhà nước lúc này trở thành công cụ để thúc đẩy đổi mới, nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh quốc gia, đưa Việt Nam vững bước tiến vào kỷ nguyên hùng cường, thịnh vượng.

Tái định vị mối quan hệ Đảng – Nhà nước – Nhân dân

Tư duy kiến tạo quyền lực số cũng sẽ làm sâu sắc thêm mối quan hệ cốt lõi: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ. Mối quan hệ này được nâng lên một tầm cao mới trong môi trường số.

Vai trò của Đảng

Đảng không chỉ lãnh đạo bằng đường lối, mà còn đóng vai trò “kiến trúc sư trưởng” của hệ thống quyền lực số. Đảng sẽ tập trung vào việc định hướng chiến lược, xây dựng thể chế khuyến khích sáng tạo, bảo vệ những cán bộ dám đột phá, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để quyền lực luôn được sử dụng đúng mục đích.

Vai trò của Nhà nước

Nhà nước chuyển từ một “bộ máy quản lý” thành một “nhà nước phục vụ”. Chính phủ số, hành chính công minh bạch và hiệu quả sẽ là cầu nối biến đường lối của Đảng thành những chính sách cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Sự hài lòng của người dân sẽ là thước đo cao nhất cho hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Vai trò của Nhân dân

Vị thế của người dân được nâng lên một cách thực chất. Nhân dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định và giám sát quyền lực. Thông qua các nền tảng số, người dân có thể đóng góp ý kiến, phản biện xã hội và giám sát hoạt động của chính quyền, hiện thực hóa sâu sắc tư tưởng “dân là gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tóm lại, sự chuyển dịch sang tư duy kiến tạo quyền lực số là một bước tiến mang tính cách mạng, khẳng định tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh tự đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là con đường tất yếu để khơi dậy khát vọng phát triển, giải phóng mọi nguồn lực và đưa Việt Nam vững bước trên con đường trở thành một quốc gia phồn vinh, hạnh phúc.